Doe eens volwassen

Wist je dat je zelf invloed kunt uitoefenen op de manier waarop een ander communiceert?  Eén van de modellen die hier over gaat, is transactionele analyse. Dit model kun je  gebruiken om je manier van omgaan met mensen effectiever te maken.

Hoe kun je een gesprek waarin je gesprekspartner op een onprettige manier communiceert,  toch naar je hand zetten?

Eerst een klein stukje theorie:
De transactionele analyse gaat er van uit dat je vanuit drie posities of zienswijzen kunt reageren op een situatie. Vanuit:
– De ouder-positie praat en handel je zoals je je ouders en opvoeders hebt horen praten;
– De volwassene-positie praat en reageer je op basis van feiten en reële beslissingen, overwegingen of mogelijkheden;
– De Kind-positie denk, voel en reageer je zoals je vroeger als kind deed.

Een voorbeeld
Stel, je bent in de auto op weg naar je werk. Je bent alert, je kijkt regelmatig in de spiegels en let op de verkeersborden. Je reageert dan als Volwassene.
Onderweg word je ingehaald door een andere auto, die je daarna snijdt. Je reageert alert, kijkt in je achteruitkijkspiegel en remt op tijd. Je bent nog steeds in je Volwassene-positie.
Zodra de adrenaline is verdwenen, word je boos op je mede-weggebruiker en mompel je in jezelf: ‘Zulke mensen zouden geen auto mogen rijden, wat een asociaal’. Op dat moment reageer je zoals je je ouders vroeger hebt zien doen. Je reageert dan ook vanuit de Ouder-positie. Als je even later merkt dat je te laat op je werk gaat komen, raak je in paniek. Onbewust doet deze situatie je denken aan die keren dat je te laat op school kwam en straf kreeg. Je paniek komt dan ook voort uit een Kind-reactie.
Pas als je je realiseert dat je leidinggevende er vast begrip voor heeft dat je een keer te laat bent, ontspan je weer en kun je weer reageren vanuit de Volwassen positie.

Zo kun je in één situatie of gesprek wisselen tussen de verschillende posities.

Een dergelijke situatie kan zich ook voordoen in een gesprek tussen mensen.
Stel dat een leidinggevende één van zijn medewerkers op een verwijtende manier vertelt dat het plan dat de medewerker heeft geschreven, niet deugt. De kans is groot dat dit negatieve emoties oproept en dat de medewerker  reageert vanuit de Kind-positie. Hij voelt zich ongemakkelijk, gaat misschien wel stotteren en weet zich niet goed te verdedigen.  Of hij wordt juist opstandig en luistert niet meer naar wat de leidinggevende te zeggen heeft.

Als de leidinggevende vanuit de Volwassene positie zou praten, zou hij wellicht zeggen dat hij ziet dat er veel aandacht aan het plan is besteed, maar dat hij er niet mee akkoord kan gaan, omdat hij de veiligheid van klanten hiermee niet kan garanderen. Op deze manier kan er op een volwassen, rustige en respectvolle manier een gesprek plaats vinden.

De prettigste en meest effectieve gesprekken zijn dus die gesprekken waarbij beide personen vanuit de Volwassen positie spreken.
Hoe bereik je dit?
– Allereerst door zelf consequent in de Volwassene positie te blijven. Spreek dus vanuit feiten en reële mogelijkheden.
– Blijf rustig, let op je ademhaling en verhef je stem niet. Ga niet verwijten.
– Ga niet in op dingen die niet ter zake doen.
– Houd de boodschap bij jezelf,  de zogenaamde ‘Ik-boodschap’. Een Ouder herken je vaak aan ‘jij’:  ‘jij moet, jij bent’.
– Zeg eventueel wat de ander met je doet:  ‘Ik schrik van je’.
– Vertel wat je wilt en waarom: “Ik wil na deze vergadering nog even samen overleggen, om de presentatie van morgen voor te bereiden” klinkt betere dan “Je moet straks langer blijven.”


Tot slot: het vraagt best wel wat doorzettigsvermogen om consequent in de Volwassene positie te blijven. Je bent nu eenmaal al jaren gewend om op een bepaalde manier te reageren. Maar bedenk: als jij maar lang genog in de Volwassene-positie blijft, kan de ander niet anders dan je hierin te volgen.

Succes!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *